پیپ در فارکس چیست؟ آموزش محاسبه پیپ و ارزش آن

پیپ در فارکس چیست و چه کاربردی دارد؟

پیپ در فارکس چیست؟ پیپ یا Pip واحدی استاندارد برای اندازه‌گیری تغییرات قیمت در بازار فارکس است. معامله‌گران از پیپ برای بررسی میزان حرکت قیمت جفت‌ارزها، محاسبه سود و زیان، تعیین حد ضرر و حد سود، سنجش اسپرد و مدیریت حجم معاملات استفاده می‌کنند.

درک درست مفهوم پیپ، یکی از پایه‌های اصلی معامله‌گری در فارکس محسوب می‌شود. وقتی بدانید قیمت چند پیپ حرکت کرده است و هر پیپ برای حجم معامله شما چه ارزش دلاری دارد، می‌توانید ریسک هر پوزیشن را دقیق‌تر کنترل کنید.

پیپ در فارکس چیست؟

پیپ یا Percentage in Point کوچک‌ترین واحد متداول برای بیان تغییرات نرخ قیمت در بسیاری از جفت‌ارزهای بازار فارکس است. به زبان ساده، معامله‌گر با پیپ مشخص می‌کند که قیمت یک جفت‌ارز چه مقدار بالا یا پایین رفته است.

در بیشتر جفت‌ارزهای اصلی و فرعی مانند EUR/USD، GBP/USD و AUD/USD، هر پیپ برابر با 0.0001 است؛ یعنی تغییر در چهارمین رقم اعشار قیمت.

برای مثال، اگر قیمت EUR/USD از مقدار زیر تغییر کند:

1.1050 → 1.1051

قیمت به اندازه 1 پیپ افزایش یافته است.

اگر قیمت EUR/USD از:

1.1050 → 1.1040

حرکت کند، قیمت 10 پیپ کاهش پیدا کرده است.

جفت‌ارزهایی که شامل ین ژاپن هستند، مانند USD/JPY، EUR/JPY و GBP/JPY، یک استثنای مهم دارند. در این نمادها معمولاً هر پیپ برابر با 0.01 است؛ یعنی دومین رقم اعشار.

برای نمونه:

USD/JPY: 150.20 → 150.21

این حرکت برابر با 1 پیپ است.

پیپ در فارکس چه کاربردی دارد؟

کاربرد پیپ در فارکس فقط به نمایش تغییرات قیمت محدود نمی‌شود. تقریباً تمام بخش‌های مهم یک معامله، از تحلیل و ورود تا تعیین حجم و خروج، به شکلی با پیپ ارتباط دارند.

1. محاسبه سود و زیان معاملات

یکی از اصلی‌ترین کاربردهای پیپ، محاسبه میزان سود یا زیان یک پوزیشن است. معامله‌گر ابتدا مشخص می‌کند قیمت چند پیپ نسبت به نقطه ورود حرکت کرده و سپس با توجه به حجم معامله، ارزش دلاری این حرکت را محاسبه می‌کند.

فرض کنید EUR/USD را در قیمت زیر خریداری کرده‌اید:

نقطه ورود: 1.1000

اگر قیمت به مقدار زیر برسد:

قیمت خروج: 1.1050

قیمت به اندازه 50 پیپ در جهت معامله شما حرکت کرده است.

اما سود نهایی شما به تعداد پیپ محدود نیست. ارزش دلاری این 50 پیپ به حجم معامله بستگی دارد. برای مثال، 50 پیپ سود در حجم 1 لات با 50 پیپ سود در حجم 0.01 لات یکسان نیست.

2. تعیین حد ضرر و حد سود

معامله‌گران معمولاً فاصله حد ضرر یا Stop Loss و حد سود یا Take Profit را با پیپ تعیین می‌کنند. این روش باعث می‌شود ساختار معامله مستقل از قیمت ظاهری جفت‌ارز قابل ارزیابی باشد.

برای مثال، یک معامله‌گر ممکن است شرایط زیر را برای یک پوزیشن خرید تعریف کند:

• نقطه ورود: 1.1000
• حد ضرر: 30 پیپ پایین‌تر از ورود
• حد سود: 60 پیپ بالاتر از ورود
• نسبت ریسک به بازده: 1 به 2

در چنین شرایطی، معامله‌گر برای رسیدن به حد سود احتمالی، حاضر است حداکثر 30 پیپ ریسک کند تا در مقابل امکان کسب 60 پیپ سود را داشته باشد.

3. مدیریت ریسک و تعیین حجم معامله

پیپ نقش مهمی در مدیریت سرمایه دارد. اگر بدانید حد ضرر شما چند پیپ فاصله دارد، می‌توانید حجم معامله را طوری تنظیم کنید که زیان احتمالی از مقدار تعیین‌شده بیشتر نشود.

فرمول ساده مدیریت ریسک به این شکل است:

حجم معامله = مقدار ریسک مجاز ÷ (تعداد پیپ حد ضرر × ارزش هر پیپ)

برای مثال، فرض کنید تصمیم گرفته‌اید در هر معامله حداکثر 50 دلار ریسک کنید و حد ضرر شما 25 پیپ است. در این حالت باید حجم پوزیشن را به‌گونه‌ای انتخاب کنید که زیان 25 پیپی، بیشتر از 50 دلار نباشد.

بنابراین ارتباط زیر، یکی از مهم‌ترین اصول مدیریت سرمایه در فارکس است:

سرمایه → درصد ریسک → فاصله حد ضرر به پیپ → ارزش هر پیپ → حجم معامله

4. مقایسه حرکت جفت‌ارزها

پیپ به معامله‌گران اجازه می‌دهد تغییرات قیمت را به یک زبان استاندارد بیان کنند. گفتن اینکه EUR/USD حدود 40 پیپ رشد کرده، معمولاً برای تحلیل معامله بسیار واضح‌تر از بیان چند رقم اعشار قیمت است.

برای نمونه، به‌جای عبارت زیر:

قیمت از 1.1000 به 1.1040 رسیده است.

می‌توان گفت:

قیمت 40 پیپ افزایش یافته است.

پیپت یا Pipette چیست؟

بسیاری از بروکرهای امروزی قیمت جفت‌ارزها را با یک رقم اعشار بیشتر نمایش می‌دهند. در این حالت، واحدی کوچک‌تر از پیپ وجود دارد که به آن پیپت یا Pipette گفته می‌شود.

در جفت‌ارزهای معمولی که قیمت آن‌ها با پنج رقم اعشار نمایش داده می‌شود:

• 1 پیپ = 0.0001
• 1 پیپت = 0.00001
• 1 پیپ = 10 پیپت

برای مثال، اگر قیمت EUR/USD از:

1.10500 → 1.10501

تغییر کند، قیمت فقط 1 پیپت افزایش یافته است.

اما اگر قیمت از:

1.10500 → 1.10600

حرکت کند، این تغییر معادل 10 پیپ خواهد بود.

در جفت‌ارزهای دارای ین ژاپن نیز ساختار مشابه است، اما جایگاه اعشار متفاوت خواهد بود. در این نمادها معمولاً پیپ در دومین رقم اعشار و پیپت در سومین رقم اعشار قرار دارد.

برای نمونه:

USD/JPY: 150.200 → 150.201

این حرکت برابر با 1 پیپت است.

تفاوت پیپ و پیپت چیست؟

تفاوت اصلی پیپ و پیپت در اندازه واحد تغییر قیمت است. پیپ واحد اصلی و رایج اندازه‌گیری حرکت قیمت در فارکس است، در حالی که پیپت یک‌دهم پیپ محسوب می‌شود.

وجود پیپت باعث می‌شود بروکرها قیمت‌ها را با دقت بیشتری نمایش دهند. با این حال، هنگام تعیین حد ضرر، حد سود و محاسبه ریسک، معامله‌گر باید مطمئن شود که مقدار واردشده در پلتفرم بر اساس پیپ است یا پیپت.

ارزش هر پیپ چگونه محاسبه می‌شود؟

ارزش هر پیپ در تمام معاملات یکسان نیست. این مقدار به عواملی مانند حجم معامله، جفت‌ارز، ارز حساب معاملاتی، قیمت فعلی نماد و مشخصات قرارداد بروکر بستگی دارد.

در بسیاری از جفت‌ارزهای اصلی که دلار آمریکا ارز مظنه است، مانند EUR/USD، ارزش تقریبی هر پیپ در حجم یک لات استاندارد برابر با حدود 10 دلار است.

برای نمونه، اگر در EUR/USD با حجم 1 لات وارد معامله شوید و قیمت 20 پیپ در جهت معامله شما حرکت کند، سود یا زیان تقریبی برابر با 200 دلار خواهد بود.

20 پیپ × 10 دلار ارزش هر پیپ = 200 دلار

در صورتی که حجم معامله شما 0.1 لات باشد، ارزش هر پیپ معمولاً حدود 1 دلار خواهد بود. در حجم 0.01 لات نیز ارزش هر پیپ در بسیاری از شرایط نزدیک به 0.10 دلار است.

این اعداد برای جفت‌ارزهایی مناسب هستند که دلار آمریکا ارز دوم یا ارز مظنه آن‌هاست. در جفت‌ارزهای دیگر، مانند GBP/JPY یا EUR/GBP، ارزش پیپ می‌تواند متفاوت باشد و لازم است با توجه به نرخ تبدیل و ارز حساب معاملاتی محاسبه شود.

رابطه پیپ با اسپرد چیست؟

پیپ و اسپرد دو مفهوم متفاوت اما مرتبط در معامله‌گری فارکس هستند. پیپ، واحد اندازه‌گیری تغییر قیمت است؛ در حالی که اسپرد، اختلاف بین قیمت خرید یا Ask و قیمت فروش یا Bid محسوب می‌شود.

برای مثال، فرض کنید قیمت EUR/USD در پلتفرم معاملاتی شما به شکل زیر نمایش داده شود:

Bid: 1.1050

Ask: 1.1052

اختلاف بین این دو قیمت برابر با 2 پیپ است. بنابراین اسپرد این جفت‌ارز در این لحظه 2 پیپ خواهد بود.

اسپرد یکی از هزینه‌های مهم معامله است. زمانی که یک معامله خرید باز می‌کنید، پوزیشن معمولاً از ابتدا به اندازه اسپرد در زیان قرار می‌گیرد؛ زیرا خرید با قیمت Ask انجام می‌شود اما برای بستن معامله باید قیمت Bid به سطح موردنظر برسد.

• پیپ: واحد اندازه‌گیری تغییرات قیمت
• اسپرد: اختلاف قیمت خرید و فروش
• اسپرد کمتر: هزینه ورود کمتر در شرایط برابر
• اسپرد متغیر: ممکن است در زمان اخبار یا کاهش نقدشوندگی افزایش پیدا کند

محاسبه پیپ در طلا یا XAUUSD

محاسبه پیپ در طلا یکی از موضوعاتی است که برای بسیاری از معامله‌گران باعث ابهام می‌شود. دلیل این موضوع آن است که XAUUSD یک جفت‌ارز معمولی نیست، بلکه یک نماد کالایی است و مشخصات قرارداد آن ممکن است بین بروکرها تفاوت داشته باشد.

طلا معمولاً با نماد XAUUSD معامله می‌شود؛ یعنی قیمت یک اونس طلا بر حسب دلار آمریکا. در بسیاری از بروکرها، قیمت طلا با دو رقم اعشار نمایش داده می‌شود و تغییر 0.01 دلار در قیمت، معادل 1 پیپ در نظر گرفته می‌شود.

برای مثال، اگر قیمت طلا از:

3105.01 → 3105.04

حرکت کند، اختلاف قیمت برابر با 0.03 دلار است؛ بنابراین قیمت طلا 3 پیپ افزایش یافته است.

ارزش هر پیپ طلا چند دلار است؟

برای پاسخ به این سؤال باید بین اندازه حرکت قیمت و ارزش مالی آن حرکت تفاوت قائل شد. اگر یک پیپ XAUUSD را برابر با 0.01 دلار تغییر قیمت بدانیم، ارزش دلاری آن به حجم معامله و Contract Size بروکر وابسته است.

در بسیاری از بروکرها، مشخصات قرارداد طلا به شکل زیر است:

1 Lot XAUUSD = 100 اونس طلا

اگر قرارداد شما همین ساختار را داشته باشد، ارزش یک پیپ طلا در حجم یک لات به شکل زیر محاسبه می‌شود:

100 اونس × 0.01 دلار = 1 دلار

در نتیجه، ارزش تقریبی هر پیپ طلا در چنین قراردادی به صورت زیر خواهد بود:

به همین دلیل، اگر در یک منبع خواندید که ارزش هر پیپ طلا 1 دلار است و در منبع دیگر عدد متفاوتی دیدید، ابتدا حجم معامله و مشخصات قرارداد را بررسی کنید. عبارت «هر پیپ طلا چند دلار است؟» بدون مشخص‌کردن حجم معامله، پاسخ کاملاً دقیقی ندارد.

پیپ در مدیریت سرمایه چه اهمیتی دارد؟

یکی از مهم‌ترین دلایل یادگیری پیپ در فارکس، استفاده از آن برای مدیریت سرمایه و کنترل ریسک است. معامله‌گر حرفه‌ای قبل از ورود به پوزیشن، فقط به سود احتمالی فکر نمی‌کند؛ بلکه ابتدا مقدار زیان قابل‌قبول خود را مشخص می‌کند.

فرض کنید موجودی حساب شما 5,000 دلار است و طبق برنامه معاملاتی، در هر معامله فقط 1 درصد سرمایه را ریسک می‌کنید. مقدار ریسک مجاز شما در این شرایط برابر با 50 دلار است.

حال اگر تحلیل شما نشان دهد حد ضرر مناسب 25 پیپ فاصله دارد، باید حجم معامله به‌گونه‌ای انتخاب شود که زیان 25 پیپی از 50 دلار بیشتر نشود.

اگر ارزش هر پیپ در حجم انتخابی شما 2 دلار باشد، زیان احتمالی به این شکل خواهد بود:

25 پیپ × 2 دلار = 50 دلار

در این مثال، حجم معامله با ریسک تعیین‌شده هماهنگ است. اما اگر ارزش هر پیپ 10 دلار باشد، همان حد ضرر 25 پیپی می‌تواند 250 دلار زیان ایجاد کند؛ یعنی 5 درصد حساب، نه 1 درصد.

• ابتدا مقدار ریسک مجاز را مشخص کنید
• فاصله منطقی حد ضرر را بر اساس تحلیل تعیین کنید
• ارزش هر پیپ را برای نماد و حجم موردنظر محاسبه کنید
• حجم معامله را متناسب با ریسک نهایی تنظیم کنید
• پس از ورود، حد ضرر را بدون دلیل تحلیلی جابه‌جا نکنید

آیا پیپ در همه بازارها استفاده می‌شود؟

خیر. پیپ عمدتاً برای بازار فارکس و نمایش تغییرات قیمت جفت‌ارزها استفاده می‌شود. در بازارهای دیگر ممکن است اصطلاحات متفاوتی مانند Point، Tick، Tick Size یا واحد تغییر قیمت به کار رود.

برای مثال، در شاخص‌ها، ارزهای دیجیتال، نفت، سهام و قراردادهای CFD ممکن است نحوه اندازه‌گیری حرکت قیمت با جفت‌ارزهای فارکس تفاوت داشته باشد. بنابراین نباید تعریف پیپ در EUR/USD را بدون بررسی به همه نمادها تعمیم داد.

برای معامله نمادهایی مانند طلا، نفت یا شاخص نزدک، بهتر است همیشه موارد زیر را در مشخصات قرارداد بروکر بررسی کنید:

• تعداد رقم اعشار قیمت
• Tick Size یا حداقل تغییر قیمت
• Tick Value یا ارزش هر تیک
• Contract Size یا اندازه قرارداد
• حداقل و حداکثر حجم قابل معامله
• ارز حساب معاملاتی شما

جمع‌بندی

حالا که می‌دانید پیپ در فارکس چیست، می‌توان گفت پیپ یکی از مهم‌ترین واحدهای اندازه‌گیری برای تحلیل و مدیریت معاملات جفت‌ارزهاست. معامله‌گران از پیپ برای اندازه‌گیری حرکت قیمت، محاسبه سود و زیان، تعیین اسپرد، تنظیم حد ضرر و حد سود و انتخاب حجم مناسب استفاده می‌کنند.

در بیشتر جفت‌ارزها، هر پیپ برابر با 0.0001 است؛ اما در جفت‌ارزهای دارای ین ژاپن، معمولاً هر پیپ برابر با 0.01 خواهد بود. همچنین در بروکرهایی که قیمت را با یک رقم اعشار بیشتر نمایش می‌دهند، واحد کوچک‌تری به نام پیپت وجود دارد که معادل یک‌دهم پیپ است.

در مورد طلا و دیگر CFDها نیز باید تعریف پیپ، ارزش تیک و اندازه قرارداد را از مشخصات همان نماد در بروکر بررسی کنید. در نهایت، شناخت پیپ زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که آن را با مدیریت ریسک، حد ضرر منطقی و تعیین حجم اصولی معامله ترکیب کنید.